Câu cảm thán là gì? Ví dụ dễ hiểu cho câu cảm thán

Với những thông tin mình vừa giới thiệu tới mọi người hy vọng đã giúp mọi người hiểu câu cảm thán là gì và khi nào thì chúng ta sử dụng loại câu này
Câu cảm thán là một trong những biện pháp tu từ thường được sử dụng trong văn chương và đời sống. Thế nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về loại câu này. Hôm nay, Thanhcadu.com sẽ cùng bạn đi khám phá thêm về câu cảm thán là gì cũng như cách sử dụng sao cho đúng nhất nhé! Cùng bắt đầu thôi nào!

vi-du-de-hieu-cau-cam-than-la-gi

Câu cảm thán là gì?

Câu cảm thán lớp 8 chúng ta đã được học. Theo định nghĩa trong sách giáo khoa thì câu cảm thán là những câu có chứa những từ ngữ cảm thán như là: Trời ơi, ôi, than ơi, hỡi ơi, chao ơi (ôi), thay, biết bao, xiết bao, biết tới chừng nào… Ý nghĩa của biện pháp tu từ này là để bộc lộ trực tiếp những cảm xúc của con người như vui vẻ, đau buồn hay sự ngạc nhiên,... Khi viết câu cảm thán thường sẽ kết thúc bằng dấu chấm than.

Một số ví dụ về những câu cảm thán hay

  • Ôi! Lan có bộ váy xinh quá đi mất.
  • Trời ơi! trời lại mưa to quá, thế này mình đi học muộn mất thôi.
  • Đẹp xiết bao tổ quốc Việt Nam ta ơi!
  • Cái gì cơ? Cô Lan bị ốm á?
  • Chao ôi! Con búp bê này mới đẹp làm sao!
  • Má ơi! Món này ngon bá cháy. Cho tớ bí quyết được không?
  • Hỡi ôi! Kiếp nông dân nghèo khổ trong thời kỳ bị xâm lược nào ai thấu.

Câu cảm thán dùng để làm gì

Như mình cũng có nói qua trong phần định nghĩa, câu cảm thán được dùng chủ yếu với mục đích là bộc lộ cảm xúc của người viết hoặc người đang nói về một sự vật, hiện tượng nào đó đang diễn ra hoặc đã diễn ra gây sự chú ý.

Trong các hợp đồng hay văn bản hành chính sẽ không được dùng câu cảm thán. Vì những nội dung này cần sự chính xác và khách quan, trong khi đó câu cảm thán lại mang hàm nghĩa xúc tích. Câu cảm thán thường được đứng đầu hay cuối câu, tuỳ vào chủ thể.

Câu cảm thán trong tiếng Anh

Câu cảm thán tiếng Anh là exclamation sentence. Đây là dạng câu thường được sử dụng trong tiếng Anh giao tiếp hàng ngày với ý nghĩa là diễn tả một cảm xúc (emotion) hoặc thái độ (attitude) tới sự vật, sự việc, người nó đó đang được đề cập tới. Cũng giống như tiếng Việt, câu cảm thán trong tiếng Anh giúp bày tỏ cảm xúc như là vui, buồn, hạnh phúc, phẫn nộ, khen, chê hay ngạc nhiên…

Phân loại câu cảm thán

Chúng ta đã hiểu về câu cảm thán có ý nghĩa như thế nào rồi. Tuy nhiên việc phân tích cấu trúc cũng như cú pháp của câu cảm thán trong tiếng Việt khá là phức tạp bởi sự đa dạng về hình thức biểu hiện của loại câu này. Dựa vào việc khảo sát và phân tích các dữ liệu, nội dung đồng thời căn cứ vào sự có mặt hay không có mặt của nòng cốt câu (bao gồm có chủ ngữ và vị ngữ là hai thành phần chủ yếu của câu). Chúng ta có thể chia câu cảm thán thành hai loại chính như sau:

Loại thứ nhất: Câu cảm thán không có chứa nòng cốt của câu

Ví dụ: A!; Ơi; Hỡi; A ha!; Ôi!; v.v ..

Đây là dạng câu ngắn gọn mang hàm ý xúc tích nhưng không chứa nòng cốt câu. Bởi thế ngữ nghĩa của nó thường không rõ ràng.

Loại thứ hai: Câu cảm thán có chứa các nòng cốt câu

Dựa vào tiêu chí về khả năng kết hợp cũng như về vị trí trong câu của các yếu tố cảm thán so với nòng cốt câu, ta lại có thể chia loại thứ hai này thành các loại nhỏ như sau:

+ Câu cảm thán có dùng từ cảm thán với cấu trúc là: Từ cảm thán + Nòng cốt của câu.

Ví dụ: “A, mẹ đã về!”; “Ôi, bông hoa hồng kia đẹp quá!”; “Chao ôi, nước biển Nha Trang chiều nay xanh cái màu xanh của ngọc bích”; …

+ Câu cảm thán có cấu trúc: Yếu tố cảm thán + Nòng cốt của câu.

Ví dụ: “Quái, sao mà vắng thế!”; “Ôi giời ơi, thế thì có mà đợi tới sáng mất thôi!”; …

Xem thêm: Phép liệt kê là gì? Tác dụng của phép liệt kê trong bài văn

+ Câu cảm thán có yếu tố cảm thán được xen vào giữa nòng cốt của câu; với cấu trúc giản lược: Chủ ngữ + Yếu tố cảm thán + Vị ngữ   + Câu cảm thán + Chủ ngữ.

Ví dụ: “Nhượng chanh chua được, cay nghiệt được, tàn nhẫn cũng được. Nó thật sự là đáo để!”

“Cái óc thẩm mỹ của bình dân Việt Nam thật sự là thảm hại!” 

“Cô ấy rõ là tích cực!”.

+ Câu cảm thán có chứa yếu tố cảm thán nằm trong thành phần câu ghép.

Ví dụ:

“Thương ôi, bao người tân nhân tôi khổ thật, mà thiên hạ lại trầm luân trong khổ cảnh ấy biết là bao nhiêu!” 

“Một người có dã tâm khủng khiếp như thế mà chị còn bênh vực ư?”

Với những thông tin mình vừa giới thiệu tới mọi người hy vọng đã giúp mọi người hiểu câu cảm thán là gì và khi nào thì chúng ta sử dụng loại câu này. Nếu còn câu hỏi nào cần được giải đáp, hãy để lại bình luận bên dưới bài viết để mọi người trao đổi với nhau nhé, thanhcadu.com chia sẻ.